De Schwaller Mühle
Van de Layenmühle lopen we maar een paar minuten, en dan verschijnt de Schwaller Mühle, ook wel Jakobs- of Müllerjuppsmühle genoemd, voor ons.
Omdat de molens vroeger meestal naar hun eigenaren werden genoemd, wisselden de namen vaak. In de Schwaller Mühle trekt een oud, half vervallen huisje onze aandacht. Bij nader onderzoek stellen we vast dat het om een voormalig bakhuis moet gaan. Duidelijk is nog de rond gemetselde oven te zien, en een nieuwsgierige blik in het niet afgesloten interieur bevestigt onze vermoedens. Hoeveel generaties zullen hier wel hun dagelijks brood gebakken hebben? (Het bakhuis is inmiddels grondig gerenoveerd en kan nu weer voor het brood bakken worden gebruikt) In een belastingregister van het begin van de 18e eeuw wordt een Anton Bunsch als Schwaller Müller genoemd. Kort na 1800 kwam een Jacob Nick in de molen. Hij en zijn nakomelingen zijn tot op de dag van vandaag eigenaar van deze molen. Hermann Nick heeft als laatste molenaar in het hele dal pas in 1964 de maalactiviteiten stopgezet.
In het tot nu toe doorwandelde deel biedt het Baybachtal zich aan als een zacht, wijd en vlak weiland, maar onder de Schwaller Mühle komen de beboste hellingen dicht bij de beek. En dan zien we verschillende gebouwen voor ons, waarbij de eerste blik zegt: Dit zijn geen molens, dit zijn gebouwen uit de moderne tijd. En als een contrast met het eerder bewonderde bakhuisje als een relikwie uit oude tijden, toont de rioolwaterzuiveringsinstallatie Oberes Baybachtal de gevolgen van onze huidige welvaartsmaatschappij. In deze zuiveringsinstallatie worden de afvalwater van 14 omliggende dorpen verzameld en gereinigd. We willen natuurlijk weten of de installatie deze taak ook waarmaakt? Het lijkt erop, want het water dat uit de installatie stroomt en aan de Baybach wordt toegevoerd, is qua helderheid en geur onberispelijk.
Het wandelpad slingert in een zigzag langs de zuiveringsinstallatie over een betonnen brug. We houden ons altijd aan de ronde bewegwijzering met het duidelijk zichtbare "B" (voor Baybach) en kunnen zo de juiste weg niet missen. Onmiddellijk achter de zuiveringsinstallatie, waar de beek van het "Emmelshäuser Heilbrünnchen" naar beneden komt, trekt een indrukwekkend natuurmonument onze aandacht. Het is de in de volksmond genoemde "Dreispitz", een meer dan 100 jaar oude spar. Op manshoogte heeft hij zich in drie takken vertakt, die bijna 30 meter de lucht in schieten. Met ontzag staat men voor dit natuurwonder, evenals voor een bossige en knorrige, ongeveer 150 jaar oude beuk, die iets later onmiskenbaar langs de weg staat.
Uittreksel uit het boek "van Mühle tot Mühle" een wandeling door het Baybachtal, verkrijgbaar voor 9,00 euro in de Toeristeninformatie Emmelshausen.
