Basiliek St. Martin

Grafstenen bewijzen dat er al in de 5e of 6e eeuw een christelijke gemeenschap in Bingen is geweest. Waarschijnlijk in Frankische tijd werd de parochiekerk aan de heilige Martinus gewijd. Sinds 1006 is St. Martin ook als stiftskerk gedocumenteerd, waar twaalf geestelijken onder leiding van een proost hun dienst verrichtten. Van het romaanse kerkgebouw getuigt alleen nog de crypte onder het koor en de zuidwesttoren. Na de grote stadsbrand van 1403 werd aanvankelijk het huidige middenschip opnieuw gebouwd. Pas later ontstonden de zijbeuken, waarvan de noordelijke echter al in 1502-1505 door een dubbele schip met stergewelf werd vervangen. Dit zogenaamde Barbarabouw was als eigenlijke parochiekerk van de overige, aan de stiftsherren voorbehouden bouwdelen gescheiden. In 1817/18 werden stiftsgebouwen en kruisgang voor het westportaal afgebroken: het huidige voorplein naar de Nahe ontstond. In 1885 vond een zorgvuldige restauratie van de kerk plaats door de schepper van de Rochuskapel, Max Meckel (bouw van zijkapellen en sacristie; maaswerkgalerijen aan de torens). In 1930 werd de kerk door paus Pius XI. tot basiliek verheven, viel de kerk in 1944 grotendeels ten prooi aan de bombardementsoorlog. Na de herbouw volgde een uitgebreide renovatie in de jaren 1981 – 1988. Op 1 april 1930 verleende paus Pius XI. St. Martin de titel van een pauselijke basiliek. Na de bombardementen in 1944 stortten het gewelf van het hoofdschip en een deel van het altaar in. Vandaag de dag verwelkomt de kerk de bezoekers weer met een huis van bijzondere schoonheid.

Onder het gebouw zijn de resten van een in 406 verwoest Romeins Mercuriustempel aangetoond. Het huidige laatgotische kerkgebouw bevat nog de crypte van het stichtingsgebouw uit de eerste helft van de 11e eeuw. Het is een van de vroegste getuigenissen van middeleeuwse sacraalbouwkunst in de Midden-Rijn. De rijke inrichting omvat onder andere de Hildegardisschrijn en de reliekschrijn van de heilige Rupertus, evenals enkele uitstekende middeleeuwse plastieken uit de 14e en 15e eeuw.