Drususbrug

De brugkapel in de landpijler van de Drususbrug is waarschijnlijk de oudste bewaarde brugkapel in Duitsland en de enige ondergrondse.

De brugkapel in de Drususbrug, 2021. Helaas hebben we in het stadsarchief geen actuele foto van het interieur van de kapel, daarom in dit geval van Wikipedia. Marion Halft: Vroegromaanse brugkapel onder de Drususbrug, Bingen am Rijn. CC-BY SA 4.0. Uit het leisteen van de rechter Naheufer gehouwen ligt ze op de as van de Nahebrug 4,50 meter onder het huidige straatniveau. Een halfrond gewelf “in schoon met de hamer gericht breuksteenmetselwerk met ouderwets brede voegmortel” bedekt de ruimte.

De aangegeven vensteropeningen van de ca. 3,8 x 3,8 m grote kapel zijn vandaag de dag dichtgemetseld. Hun aanwezigheid zou kunnen suggereren dat ze in vroegere tijden niet door de pijler omgeven was, maar eruit stak of zelfs buiten de pijler stond. De Darmstädter Zeitung meldde in 1877 dat een venster ooit “een klein lichtinval” had, dat nu gesloten is en in verdere beschrijvingen uit de vorige eeuw is er sprake van een lichtschacht.

Uiteindelijk werd het sinds zijn bouw in het jaar 989 door aartsbisschop Willigis belangrijke verbindingsstuk van een drukbezochte overlandweg om oorlogstactische redenen meerdere keren onbegaanbaar gemaakt en steeds weer opnieuw hersteld.

Bij de grote verwoesting van Bingen door Franse troepen in 1689 tijdens de negenjarige oorlog (Palts Erfopvolgingsoorlog) werd ook de Drususbrug weer eens een militair slachtoffer. Vanwege gebrek aan middelen kon ze in 1699 slechts provisorisch met houten stutten worden gerepareerd. Pas in 1772 vond de stenen reparatie plaats die tot 1945 standhield, toen de Wehrmacht een van de brugbogen opblies om de opmars van de Amerikaanse troepen te voorkomen. Door Amerikaanse pioniers provisorisch begaanbaar gemaakt, werd ze in 1951/52 weer hersteld en daarbij met 3 meter verbreed.

De brugkapel grensde ooit direct aan de kelder van het gasthuis “Drususbrug”. Met de sloop van het gebouw in juli 1972 en de daaropvolgende uitbreiding van de kruising bij de Drususbrug, werd een nieuwe toegang met voorruimte gecreëerd. Sinds 31 mei 1979 is de brugkapel weer toegankelijk via rondleidingen en op de “Dag van het Open Monument” voor iedereen geopend. 

Of de brugkapel identiek is aan de Bonifatiuskapel, zoals in sommige oudere documenten wordt vermoed, is tot nu toe niet aangetoond.

Een van de oudste stenen bruggen in Duitsland, met brugkapel.

Bruggen hebben in het mondingsgebied van de Nahe een lange traditie. De eerste ontstond in het decennium voor de geboorte van Christus. Drusus versterkte in die tijd de linker Rijngrens van het Romeinse Rijk door de bouw van verdedigingswerken en liet een houten brug over de Nahe bouwen. Na de vernietiging in 70 n.Chr. volgde de eerste stenen brug, die omstreeks 891 ten prooi viel aan de Noormannen. Pas aartsbisschop Willigis bouwde meer dan honderd jaar later een nieuwe stenen brug over de Nahe.

In deze brug werd in de oostelijke brugpijler een kleine vroegromaanse brugkapel uit het oevergesteente van de Nahe gehouwen, om de brug aan de bescherming van de kerk toe te vertrouwen. Bij de toeristeninformatie kan de sleutel worden geleend.

In 1689 door de Fransen verwoest, werd ze opnieuw in 1772 opgebouwd. In maart 1945 blies een speciale eenheid de brugboog op voor de oprukkende troepen van de geallieerden. Vandaag de dag bepaalt de Drususbrug weer het stadsbeeld van Bingen.