21. Van Mühle naar Mühle in het Baybachtal Waldecker-Mühle

De Waldecker-Mühle: We zijn aan het nadenken geraakt over dit verschrikkelijke gebeuren, ook al ligt het bijna 140 jaar terug. Ook het volgende wat we op onze weg ontdekken, toont ons de vergankelijkheid van alles werelds. Aan de rechteroever van de beek, in de gemeente Beulich, stond ooit de Waldecker Mühle, waarvan nog slechts enkele vervallen muurrestanten te zien zijn. Het was een van de oudste molens in het hele dal. Al in een belastingregister van het keurvorstendom Trier uit 1563 wordt de molen genoemd, zij was toen in het bezit van ridder Jörg Boos van Waldeck, vandaar ook de naam. In 1692 woonde de familie Philipp Link in de molen. Maar al voor 1900 is de maalactiviteit stopgezet, de molen was nog bewoond tot halverwege de jaren 1920, daarna is ze tot een ruïne vervallen. Ook in dit deel van het Baybachpad, dat door vele bochten langs steile rotsen leidt, moeten we enkele moeilijke passages overwinnen. Smalle paadjes leiden over rotsklippen, die echter goed met handtouwen zijn beveiligd. In dit gebied zouden nog de zeldzame wilde kat en de ijsvogel thuis zijn. Maar het zou al een geluk zijn om een van deze dieren te zien. We zijn de Waldecker Mühle gepasseerd, dus het kan niet ver meer zijn tot het bekende kasteel Waldeck. We hebben het goed geraden, na ongeveer 500 meter opent de smalle vallei zich, een brede, zachte weidegrond ontvouwt zich voor ons, en dan zien we links boven op de hoogte de ruïnes van Waldeck. Een bezoek aan deze historische plek willen we natuurlijk niet missen. Hiervoor moeten we echter ongeveer 20 minuten een bergpad omhoog klimmen, voordat we het uitgestrekte kasteelcomplex door een hoge poort betreden. We zien vervallen bastions en muren. Als ze konden vertellen, zouden ze van een bewogen geschiedenis getuigen. Eigenlijk waren het twee kastelen die op de Waldeck stonden. De eerste aanleg, de "bovenste burcht", bevond zich op de hoogte op wat later de "Drachenkopf" werd genoemd. Voor het eerst wordt ze in 1242 vermeld, toen de ridders Heribert, Udo, Bosso en Winand hun burcht aan het aartsbisdom Keulen in leen gaven tegen een jaarlijkse rente van 12 vaten wijn. De bovenburcht was niet van al te grote afmetingen, zodat ze als woonplaats niet voor alle ridderfamilies voldeed. Daarom werd rond 1250 op het lager gelegen plateau de "onderburcht" gebouwd. Tijdelijk woonden er 13 families op Waldeck. Hun samenleven met de talrijke bedienden verliep niet altijd soepel. Meerdere keren werden er "burchtvredes" gesloten, waarin de ruimtes van de burcht precies waren toegewezen. Zelfs het gebruik van de "stille plekjes" was daarbij precies geregeld. Het geslacht van Waldeck, vooral de "rode en zwarte Boose", was in het Rijnland zeer invloedrijk. In 1331 sloten ze een verbond met de ridders van Schöneck, Ehrenburg en Eltz en gingen zelfs de strijd aan met de machtige keurvorst van Trier, Balduin. Deze temde echter hun overmoed in de beroemde "Eltzer Fehde". In 1336 moesten ze zich in een verzoeningscontract aan de keurvorst onderwerpen. In 1689 werd Waldeck, net als zoveel andere burchten en steden, tijdens de "Pfälzische Erbfolgekrieg" door de Fransen totaal verwoest. In 1720 bouwde baron Wilhelm Lothar Boos van Waldeck op het ruïneveld een klein barok woonkasteel, zoals ze in die tijd algemeen in de mode waren. In de verwikkelingen van de Franse bezetting na 1800 wisselden de eigenaren van Waldeck, het kasteeltje verviel en werd uiteindelijk te koop aangeboden voor afbraak. In de jaren 1920 kwam er nieuw leven in Waldeck. De bond van de "Nerother Wandervögel" kocht een deel van de ruïne en richtte daar zijn hoofdkwartier in. Onder leiding van de broers Robert en Karl Oel-bermann richtten de Nerother op de historische plek hun "Rheinische Jugendburg" op, die het uitgangspunt werd voor wandelingen en reizen over de hele wereld. En nog een andere culturele beweging vestigde zich rond 1960 op de Waldeck. Jarenlang werden daar folkloristische festivals georganiseerd met deelname van vandaag de dag bekende singer-songwriters, zangers en cabaretiers zoals Reinhard Mey, Franz-Josef Degenhardt, Katja Ebstein en Hans-Dieter Hüsch. Nog helemaal onder de indruk van de historische gebeurtenissen die zich hier hebben afgespeeld, slenteren we weer naar beneden in het dal van de Bay, waar we over een comfortabel wandelpad de vrolijk stromende beek volgen.