Evangelische Kerk Jeckenbach

De oorspronkelijk aan de heilige Jacobus gewijde kapel in Jeckenbach kan worden toegewezen aan de toren uit de romaanse bouwperiode. Ze bestond al toen graaf Georg I van Veldenz in 1321 de kerk en parochie Meisenheim, waartoe Jeckenbach van oudsher behoorde, aan de Johannieters overdroeg. Daarvoor zorgden monniken van Disibodenberg in het dorp voor de geestelijke verzorging. Halverwege de 15e eeuw had het godshuis bijna de status van parochiekerk gekregen, omdat hier door ordensprekers op zon- en verschillende feestdagen de mis werd gehouden en op de begraafplaats begrafenissen plaatsvonden. De Johannieters waren echter aan het eind van dezelfde eeuw steeds meer overbelast door hun geestelijke verplichtingen en lieten zich daarom in Jeckenbach door wereldse priesters vertegenwoordigen. Na de invoering van de Reformatie en de opheffing van de Johannietercommende in Meisenheim werd de hertog van Pfalz-Zweibrücken verantwoordelijk voor de regeling van de kerkelijke geestelijke verzorging, waarvoor in 1567 de kerkelijke schaffnei Meisenheim werd opgericht. De eigendomsverhoudingen in het dorp waren zeer verwarrend. Van 1382 tot 1560 was het als wild- en rheingraaflijk leen in het bezit van vele edelen, totdat rond 1560 de hertog van Pfalz-Zweibrücken de aandelen van de verschillende eigenaren door aankoop in handen kreeg. Na 1588 sloot de gemeente Jeckenbach zich aan bij het gereformeerde geloof en werd in 1596 aan Hundsbach toegewezen. Ook in Jeckenbach moest de kapel op grond van het edict van de katholieke hertog Gustav Samuel Leopold van 14 september 1719 aan de katholieken ter beschikking worden gesteld voor casusgevallen (doop, huwelijk, begrafenis), maar dit zal in de praktijk vanwege hun geringe aantal geen grote rol hebben gespeeld; in 1757 waren er bijvoorbeeld helemaal geen katholieken in Jeckenbach (meer dan 95% van de bewoners was gereformeerd, de rest luthers). De weinige lutheranen verenigden zich in 1836 met de gereformeerden in de eindelijk doorgevoerde kerkelijke unie van het hessisch-homburgse Oberamt Meisenheim. Vanaf 1839 werd Jeckenbach geestelijk verzorgd door de conrector van de Latijnse school in Meisenheim, maar keerde in 1863 terug naar Hundsbach. In 1959 werd Jeckenbach parochieplaats, en in 1972 verenigden Breitenheim, Desloch en Jeckenbach zich tot de Evangelische Gemeente Jeckenbach, die in 1979 van de kerkelijke schaffnei Meisenheim ook de bijbehorende godshuizen overnam. Het uitzicht op het dorp wordt bepaald door de kerk, die op een aantrekkelijke verhoogde locatie midden in een begraafplaats ligt. Ze bestaat uit de toren en het zich zuidelijk aansluitende kerkgebouw. De toren dateert nog uit de 12e eeuw, maar werd in 1767 verhoogd bij de nieuwbouw van het kerkgebouw. Op de voormalige klokkentoren zit een vierkante opbouw die een achtzijdige lantaarn met afgeknotte piramide draagt. Oorspronkelijk luidden de klokken van het klooster Disibodenberg vanuit de kerktoren; de huidige drie klokken werden in 1923 in Bockenem in het Harz gegoten. Op kosten van de kerkelijke schaffnei Meisenheim werd in 1767 het schip van de gereformeerde kerk door een aanzienlijk grotere vervangen. De plannen hiervoor kwamen van de uit Meisenheim afkomstige landbouwdirecteur van Pfalz-Zweibrücken, Philipp Heinrich Hellermann (1728-1806). Het betreft een eenvoudige zaal met drie vensterassen en drie rondboogvensters. Het interieur toont een echt gereformeerde opzet. Altaar en kansel zijn tegenover de ingang boven elkaar geplaatst, terwijl zich aan de beide smalle zijden elk een galerij bevindt. Op de noordelijke bevindt zich het orgel dat in 1849 door de beroemde broers Stumm uit Rhaunen-Sulzbach werd ingebouwd, dat in de neoclassicistische stijl met barokinvloeden is uitgevoerd. Het is een eenmanualig orgel met 17 registers. De binnenruimte van de barokkerk heeft een zeldzame waarde. Tot op de dag van vandaag zijn de gemarmerde velden van de balustrade gespaard gebleven van latere overschilderingen. Bij de renovaties in de jaren '60 werd erop gelet dat het houtsnijwerk van de banken weer in de oorspronkelijke staat werd teruggebracht. Kansel, galerij en zitplaatsen worden volgens kunsthistoricus Dr. Meinhold Lurz toegeschreven aan de beroemde kunstenaar en timmerman Georg Philipp Schmidt (1740-1816) uit de Meisenheimer Schmidt-werkplaats. Een bezoek is dus zeker de moeite waard!