Protestantse Kerk Rehborn

De kerk van Rehborn fascineert de kijker al bij de eerste aanblik door zijn markante toren. Deze heeft een iets uitstekende kantelenplatform met twee schietgaten aan elke kant. Aan deze zijn houders voor houten luiken bevestigd, die tijdens de verdediging na het afvuren van de schoten weer konden worden gesloten. Op de drie verdiepingen tellende, kasteelachtige toren bevindt zich een piramidevormig dak. Over de ouderdom van de toren zijn de meningen verdeeld; hij wordt afwisselend als vroeg- of laatgotisch aangeduid. Zeker is dat hij in 1387 wordt vermeld, toen graaf Friedrich van Veldenz de verplichtingen voor de bouw van de kerktoren op zich nam. De geschiedenis van de gemeente Rehborn is echter veel ouder. Na de eerste vermelding in 1128 moesten de Rehborner rond 1000 de bouwlasten van de parochiekerk op de Disibodenberg delen. Ten laatste in 1241 had de gemeente zich echter van het klooster losgemaakt en een eigen parochie gevormd. Er zijn vermoedens dat destijds het godshuis aan de veiligste plek, de al bestaande toren van de Rehborner edelman, werd aangebouwd. De kerk was waarschijnlijk aan de heilige Antonius gewijd. Binnen waren er een Maria- en een Nicolausaltaar, die na de invoering van de Reformatie in 1533 verdwenen zijn. De hertog van Pfalz-Zweibrücken als landsheer werd daarmee ook verantwoordelijk voor de kerkelijke aangelegenheden. De oorspronkelijke eenheid van toren, versterkte kerk en begraafplaats werd door de ontwikkeling van de geallieerden achterhaald. Daarom werd de toren omgevormd tot klokkentoren; de huidige spitsboogvensters zijn oorspronkelijk afkomstig van geluidsopeningen. Een oude, in 1978 gerestaureerde klok van de Disibodenberg, die ooit in de toren hing, is nu aan de mortuarium bij de begraafplaats bevestigd. Deze werd in 1454 gegoten door Jakob Ott uit Kreuznach en is een van de weinige bewaarde gotische klokken van de Pfalz. Tegenwoordig hangen er drie klokken in de toren, die elektrisch worden geluid. Ze behoren tot de burgerlijke gemeente Rehborn. Oorspronkelijk lag rond de kerk de begraafplaats, tot deze als gevolg van de vreselijk grassierende 'Rode Ruhr' in 1719 niet meer voldoende ruimte bood. In dat jaar werd de nieuwe begraafplaats aan de weg naar Meisenheim aangelegd. Ook Rehborn bleef niet gespaard van de ontberingen van een simultaneum, zoals een klacht van de gereformeerden uit 1721 aantoont: 'Hier vraagt de katholieke pastoor niet meer beleefd aan, wanneer hij de casualia - doop, huwelijk, begrafenis - wil verrichten, maar hij neemt zich, nadat hij door Kur-Mainz in onze kerk is geïntroduceerd, alle rechten toe.' Daarbij was de gemeente Rehborn in 1757 voor bijna 80% calvinistisch; de katholieken maakten slechts ongeveer 15% van de bevolking uit. De weinige lutheranen (in 1757 nog niet eens 5%) gingen in 1818 op in de verenigde protestantse landeskirche van de Pfalz. Het aan de toren grenzende kerkgebouw werd als een barokke zaalkerk zonder koor op kosten van de kerkvoogdij in 1768 aangebouwd. Het verving een gotische voorganger. Destijds verloor de toren zijn functie als altaarruimte en diende nu tijdelijk zelfs als gevangenis! De plannen voor de aanbouw kwamen van de uit Meisenheim afkomstige landbouwdirecteur van Pfalz-Zweibrücken, Philipp Heinrich Hellermann (1728-1806). De inrichting uit de bouwtijd is bijna volledig bewaard gebleven. Altaar en kansel zijn aan de lange zijde tegenover de hoofdingang geplaatst. Vier bankblokken zijn aan hen toegewezen. De galerijen bevinden zich aan de twee smalle zijden. Tot de renovatie in 1952 omringde een houten hek de laatste bank naar de hoofdstraat toe. Dit 'heerschappijgevoel' was voorbehouden aan de presbyters en de leden van de pastoor en scheidde hen van het 'gewone volk'. De verf is grijs-groen met vrij mooie, gouden ornamenten. Deze houten inrichting stamt volgens de mening van kunsthistoricus Dr. Meinhold Lurz uit de bekende Schmidt-werkplaats uit Meisenheim, namelijk van Georg Philipp Schmidt (1740-1816). Echter, recentelijk wordt Nickel Giesler, een plaatselijke timmerman, als bouwer vermoed. Grijze vierkante vloertegels stammen waarschijnlijk nog uit de tijd van de oprichting van de kerk, want ze zijn zeer versleten. Van de rondboogvensters werden in 1923 drie van gekleurd glas met bijbelse afbeeldingen en inscripties vervaardigd als eerbetoon aan de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog. De overige vensters zijn van hout met licht getint glas en loodramen. Het orgel werd in 1859 gebouwd door de firma Karl Wagner. Het heeft een manual en 13 registers en is meerdere keren herzien. De gotische toren met zijn barokke aanbouw vormt een zeer eigenzinnige combinatie.